Zaginiony, Odnaleziony, Ukryty
Historia Ewangeliarza ze Skewry
Ewangeliarz ze Skewry to XII-wieczny ormiański rękopis, który przebył niezwykłą drogę – od cylicyjskich skryptoriów nad Morzem Śródziemnym, przez Krym, Lwów i powojenne ukrycie w Polsce, aż po współczesną ekspozycję w Bibliotece Narodowej. Jego losy odzwierciedlają historię Ormian w Rzeczypospolitej i świadczą o sile kultury, która przetrwała mimo zawirowań historii.
Idea filmu
Film odsłania niezwykłą podróż średniowiecznego ormiańskiego rękopisu – od XII-wiecznego Ormiańskiego Królestwa Cylicji nad Morzem Śródziemnym aż po współczesną Polskę. Opowiada historię jego tajemniczego zniknięcia po II wojnie światowej, niemal przypadkowego odnalezienia w 1993 roku oraz ponownego ukrycia. Losy Ewangeliarza ze Skewry odzwierciedlają historię mniejszości ormiańskiej w Polsce, co czyni jej podróż głęboko symboliczną. Film podąża śladami świadków związanych z wędrówką rękopisu – tych, którzy odegrali kluczową rolę w jego przetrwaniu i których życie zostało naznaczone przez tę niezwykłą księgę.
Twórcy filmu założyli, że dokument będzie rodzajem filmowego kolofonu, który uzupełniłby brakujące białe kartki z historii rękopisu.
Film stał się swojego rodzaju manifestem potwierdzającym przynależność kultury ormiańskiej jako nieodłącznej części europejskiej cywilizacji i światowego dziedzictwa.
Jest opowieścią o wartościach, potrafiących łączyć zarówno katolików, jak i protestantów, ludzi kościoła ormiańskiego, ale też ateistów, ludzi nauki niezależnie od ich wiary i przynależności narodowej.
Zespół filmu
Za filmem stoi międzynarodowy zespół twórców: reżyser, współscenarzysta i współproducent Vahram Mkhitaryan, współscenarzystka i producentka Aleksandra Majdzińska, kompozytor Arsen Babajanyan, specjaliści od dźwięku i montażu – Katarzyna Figat i Sławomir Witek. Ich wspólna praca stworzyła dokument łączący precyzję badawczą z filmową wrażliwością.
Aktualności Fundacji
-
„Zaginiony, odnaleziony, ukryty” w jesiennym numerze „Awedis”
W najnowszym, jesiennym numerze czasopisma Awedis ukazały się materiały poświęcone pokazowi filmu Zaginiony, odnaleziony, ukryty w Bibliotece Narodowej, a także artykuł Manuskrypt, który łączy ludzi. W publikacji znalazł się wywiad z reżyserem oraz rozmowy z bohaterami filmu, którzy przybyli na spotkanie z różnych miast Europy i Polski, a wieczór poprowadził dyrektor Biblioteki Narodowej, dr.Tomasz Makowski….
-
Gdańsk miasto literatury o filmie „Zaginiony, odnaleziony, ukryty” – recenzja Urszuli Obary
O prawdzie ciekawszej niż fikcja w kontekście dziejów Ewangeliarza ze Skewry i filmowej historii jego losów można przeczytać w recenzji „ Rzeczy i ludzie. Historia Ewangeliarza ze Skewry” autorstwa Urszuli Obary. Tekst ukazał się w nr. 36 (10/2025) Pisma Gdańsk Miasto Literatury. Więcej na stronie Gdańsk Miasto Literatury
-
„Zaginiony, odnaleziony, ukryty” na specjalnym pokazie podczas międzynarodowego festiwalu filmów dokumentalnych Apricot Tree w Armenii.
Specjalny pokaz filmu dokumentalnego Zaginiony, odnaleziony, ukryty, przeznaczony dla przedstawicieli mediów oraz krytyków filmowych, odbył się w ramach Apricot Tree International Documentary Film Festival, realizowanego w terminie 30.08–06.09.2025 w Armenii. Wydarzenie miało charakter kameralny i stanowiło przestrzeń do profesjonalnej prezentacji filmu oraz rozmów wokół jego kontekstu historycznego i artystycznego. Apricot Tree to coroczny międzynarodowy festiwal…
