Կորցված, Գտնված, Թաքցված
Սկևռայի Ավետարանի մասին
Սկևռայի Ավետարանը XII դարի հայկական ձեռագիր է, որը անցել է բացառիկ ուղի՝ Միջերկրական ծովի ափերին գտնվող Կիլիկիայի վանական գրչատներից, Ղրիմով և Լվովով, հետպատերազմյան շրջանում Լեհաստանում թաքցվելուց մինչև մեր օրերում Վարշավայի Ազգային գրադարանում ցուցադրվելը։ Նրա ճակատագիրը արտացոլում է Լեհաստանի հայ համայնքի պատմությունը և վկայում է այն մշակույթի կենսունակության մասին, որը պահպանվել է՝ հաղթահարելով պատմության փոթորկումները։
Ֆիլմի գաղափարը
Ֆիլմը բացահայտում է միջնադարյան հայկական ձեռագրի զարմանալի ճանապարհորդությունը՝ XII դարի Կիլիկյան Հայաստանի թագավորությունից՝ Միջերկրական ծովի ափերից մինչև ժամանակակից Լեհաստան։ Այն պատմում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձեռագրի խորհրդավոր անհետացման մասին, նրա գրեթե պատահական հայտնաբերման՝ 1993 թվականին, և կրկին թաքցման պատմությունը։
Սկևռայի Ավետարանի ճակատագիրը արտացոլում է Լեհաստանում ապրող հայ համայնքի պատմությունը՝ այդ ճանապարհորդությանը հաղորդելով խորապես խորհրդանշական նշանակություն։ Ֆիլմի պատմողական կառուցվածքը հետևում է ձեռագրի շրջագայության հետ առնչվող վկաների հետքերին՝ այն մարդկանց, ովքեր վճռորոշ դեր են խաղացել նրա պահպանման գործում և որոնց կյանքը նշանավորվել է այս բացառիկ գրքով։
Ֆիլմի հեղինակները վավերագրական ստեղծագործությունը պատկերել են որպես յուրատեսակ կինեմատոգրաֆիկ հիշատակարան, որը լրացնում է ձեռագրի պատմության բացակայող՝ սպիտակ էջերը։ Այդ կերպ ֆիլմը դառնում է խորհրդավոր մանիֆեստ, որը շեշտադրում է հայկական մշակույթի պատկանելությունը որպես եվրոպական քաղաքակրթության անբաժանելի մաս և համաշխարհային ժառանգություն։
Սա պատմություն է այն ընդհանուր արժեքների մասին, որոնք կարող են միավորել կաթոլիկներին և բողոքականներին, Հայ Առաքելական եկեղեցու հավատացյալներին, ինչպես նաև աթեիստներին ու գիտության ներկայացուցիչներին՝ անկախ նրանց հավատքից և ազգային պատկանելությունից։
Ստեղծագործական խումբը
Ֆիլմի ստեղծման հետևում կանգնած է միջազգային ստեղծագործական թիմ՝ ռեժիսոր, համասցենարիստ եւ համարտադրող Վահրամ Մխիթարյանը, համասցենարիստ և պրոդյուսեր Ալեքսանդրա Մայջինսկան, կոմպոզիտոր Արսեն Բաբաջանյանը, ինչպես նաև ձայնի և մոնտաժի մասնագետներ Կատարինա Ֆիգատը և Սլավոմիր Վիտեկը։ Նրանց համատեղ աշխատանքը ստեղծել է վավերագրական ֆիլմ, որը միավորում է գիտական ճշգրտությունն ու կինեմատոգրաֆիկ զգայունությունը։
Նորություններ
-
«Կորցված, գտնված, թաքցված»-ը՝ «Ավետիս» պարբերականի աշնանային համարում
«Ավետիս» պարբերականիվերջին՝ աշնանային համարում հրապարակվել են հոդվածներ՝ նվիրված «Կորցված, գտնված, թաքցված» ֆիլմի ցուցադրությանը Լեհաստանի Ազգային գրադարանում, ինչպես նաև՝ «Ձեռագիրը, որը միավորում է մարդկանց» հոդվածը։ Հրապարակման մեջ ներառված է հարցազրույց ֆիլմի ռեժիսորի, ինչպես նաև զրույցներ ֆիլմի հերոսների հետ, ովքեր հանդիպմանը ժամանել էին Եվրոպայի և Լեհաստանի տարբեր քաղաքներից։ Երեկոն վարել է Ազգային գրադարանի տնօրենը՝ դոկտոր Թոմաշ Մակովսկին։…
-
Գդանսկ գրականության քաղաքը՝ «Կորցված, գտնված, թաքցված» ֆիլմի մասին. Ուրշուլա Օբարայի գրախոսությունը
Սկևռայի Ավետարանի, պատմության և նրա կինեմատոգրաֆիկ ճակատագրի համատեքստում իրականության՝ գեղարվեստական հորինվածքից ավելի հետաքրքիր լինելու մասին կարելի է կարդալ Ուրշուլա Օբարայի «Իրերը և մարդիկ. Սկևռայի Ավետարանի պատմությունը» վերնագրով գրախոսության մեջ։ Տեքստը հրապարակվել է «Gdańsk Miasto Literatury»՝ Գդանսկ գրականության քաղաքհանդեսի 36-րդ համարում (10/2025)։ Więcej na stronie Gdańsk Miasto Literatury
-
«Կորցված, գտնված, թաքցված»՝ հատուկ ցուցադրությամբ Հայաստանում անցկացվող վավերագրական ֆիլմերի Apricot Tree միջազգային փառատոնի շրջանակում
«Կորցված, գտնված, թաքցված» վավերագրական ֆիլմի հատուկ ցուցադրությունը, նախատեսված լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների և կինոքննադատների համար, կայացել է Apricot Tree International Documentary Film Festival -ի շրջանակում, որը անցկացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 30-ից սեպտեմբերի 6-ը Հայաստանում։ Միջոցառումը ունեցել է կամերային բնույթ և ծառայել է որպես հարթակ ֆիլմի մասնագիտական ներկայացմանը, ինչպես նաև նրա պատմական և գեղարվեստական համատեքստի շուրջ քննարկումների…
